Του Κωστα Θ. Καλφοπουλου

ΕΠΕΤΕΙΟΣ. Είναι ταυτόσημο με το στυλ και τη γραμμή, συνώνυμο με το κλασικό και το μοντέρνο, εκπληρώνοντας, σχεδόν με κανονιστική διαστροφή, το απόλυτο. Μία υπόγεια «συνομιλία» με τη χαϊντεγγεριανή θέση του κατασκευάζειν και κατοικείν που «στεγάζεται» στη μαγική λέξη Bauhaus, καθώς ενέπνευσε, λατρεύτηκε, διώχθηκε (την περίοδο του εθνικοσοσιαλισμού), τέλος θεσμοποιήθηκε.

Απότοκο μιας ιδέας, που ακροβατεί με χορευτική μαεστρία ανάμεσα στο Gestalt (μορφή, σχήμα) και την Gestaltung (διαμόρφωση, επεξεργασία), έχει τις ρίζες της στο ποιείν και τις τέχνες, γεφυρώνοντας τη χειρωνακτική εργασία με την πνευματική δραστηριότητα. Συνένωσε παραδόσεις και τάσεις, από το Werkbund μέχρι το Design, συνομιλώντας πότε με τον εξπρεσιονισμό και πότε με τον φορμαλισμό και τον φονξιοναλισμό, ερωτοτροπώντας με το γυαλί, το χρώμα, το ύφασμα, το ξύλο και την πέτρα. Φέτος γιορτάζει τα 90 χρόνια, από τότε που ο Βάλτερ Γκρόπιους ανέλαβε ιδρυτικός διευθυντής του, με μια σειρά εκδηλώσεων και εκθέσεων στις πόλεις που ταυτίστηκαν με την ιστορία του, όπως η Βαϊμάρη, το Ντέσαου και το Βερολίνο.

Το Μπάουχαους, ως εργαστήριο ιδεών και υλικών, όχι μόνο οραματίστηκε, αλλά υλοποίησε σε απόλυτο βαθμό την ιδέα πάνω στα πράγματα που περιβάλλουν τον άνθρωπο στον χώρο του: από τα έπιπλα γραφείου και τις περίφημες καρέκλες του, κι από τα ρολόγια τοίχου μέχρι τις καφετιέρες, όλα, ακόμα και τα παιδικά παιγνίδια, συνυπήρχαν στην αρμονία του Interieur που συνομιλούσε με το οικοδόμημα, σε ρηξικέλευθες κατασκευές, που συνέδεαν το χρώμα, συχνά στα ίχνη της θεωρίας των χρωμάτων, του Γκαίτε, με τα υλικά (απαραίτητη προϋπόθεση κάθε καινοτομίας από τους δημιουργούς του), τον χώρο με τις ανάγκες, το σχήμα με τη χρήση. Με την ιστορία του συνδέθηκαν σχολές, δημιουργοί και καλλιτέχνες: από τον Βάλτερ Γκρόπιους και τον Μις βαν ντε Ρόε μέχρι τον Πάουλ Κλέε και τον Βασίλι Καντίνσκι, κι από τον Λάζλο Μόχολι-Νατζ μέχρι τον Αντολφ Μάιερ.

Στη Βαϊμάρη η έκθεση με τίτλο «Το Μπάουχαους έρχεται» παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη της σχολής (έως 5.7), παράλληλα με τον ομώνυμο «περίπατο» στην πόλη, στα κτίρια και τους χώρους που στέγασαν τις ιδέες και τις δημιουργίες των Γκρόπιους, Κλέε κ.ά. Τον Αύγουστο θα παρουσιαστεί η έκθεση που αφιερώνεται σε ένα «ξεχασμένο όνομα» του Μπάουχαους, τον Φραντς Ερλιχ (1907-1984), που γνώρισε τη φρίκη του εθνικοσοσιαλισμού έγκλειστος στο Μπούχενβαλντ, ενώ η Ερφούρτη, με δύο εκθέσεις για την αισθητική του φωτός (29.3. - 24.5) και τις γόνιμες αντιπαραθέσεις μέσα στο Μπάουχαους (7.6. - 2.8), και η Γιένα, με έκθεση αφιερωμένη στον Καντίνσκι (6.9 - 22.11), συνθέτουν την «τοπογραφία του Μπάουχαους», που εκτείνεται ευρύτερα στη Θουριγγία. Μεταξύ άλλων, ξεχωρίζει μία έκθεση για τον Μαγιάρο κονστρουκτιβιστή Λάζλο Μόχολι-Νατζ (1845-1946), στη μικρή πόλη Απόλντα (5.4. - 21.6), καθώς και για τον Λίονελ Φάιχινγκερ, τον πρώτο καλλιτέχνη που έφερε ο Βάλτερ Γκρόπιους στη Βαϊμάρη και, βεβαίως, η κεντρική έκθεση για το Μπάουχαους, στο κτίριο Βάλτερ Γκρόπιους του Βερολίνου (22.7. - 4.10).