Υστατο χαίρε στον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν

Τον νομπελίστα συγγραφέα αποχαιρέτισε πλήθος Ρώσων και ο πρωθυπουργός Πούτιν στην Ακαδημία Επιστημών

Του ανταποκριτή μας στη Μοσχα Αχιλλεα Πατσουκα

Υπό καταρρακτώδη βροχή εκατοντάδες Ρώσοι περίμεναν χθες υπομονετικά έξω από το επιβλητικό κτίριο της Ακαδημίας Επιστημών της Μόσχας, προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στον σπουδαίο νομπελίστα συγγραφέα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν. Ο συγγραφέας, που πέθανε το βράδυ της Κυριακής προς ξημερώματα Δευτέρας από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 89 ετών, μέχρι την τελευταία του στιγμή επιμελούταν την τριαντάτομη ανθολογία του έργου του. Λίγο νωρίτερα οι δρόμοι της ρωσικής πρωτεύουσας είχαν ακινητοποιηθεί, τη στιγμή που με αστυνομική συνοδεία μεταφερόταν η σορός του στην Ακαδημία Επιστημών.

Εκεί στις 12.50 (11.50 ώρα Ελλάδος), έφτασε και ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν, κρατώντας στα χέρια του ένα μπουκέτο κόκκινα τριαντάφυλλα, το οποίο και εναπόθεσε στο φέρετρο. Στη συνέχεια στάθηκε μπροστά από τη σορό, έκανε τον σταυρό του, αγκάλιασε τη χήρα του συγγραφέα Ναταλία και συλλυπήθηκε τους γιους του. Η σχέση του τιμημένου το 1970 με βραβείο Νομπέλ συγγραφέα με τον Βλαντιμίρ Πούτιν υπήρξε ιδιαίτερα στενή, παρ' όλο που πέρασε από πολλές φάσεις. Είναι χαρακτηριστικό πως μετά την εκλογή του στην προεδρία της χώρας το 2000 ο τελευταίος επισκέφθηκε τον Σολζενίτσιν στην κατοικία του σε μια συνάντηση που διήρκεσε περισσότερο από τρεις ώρες. Το 2006 στο εθνικό του μήνυμα ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε κάνει ειδική αναφορά στον Σολζενίτσιν, ενώ τον Ιούνιο του 2007 τον είχε επισκεφθεί εκ νέου στην οικία του, αυτήν τη φορά για να του απονείμει το ανώτατο βραβείο της χώρας. Ο θαυμασμός του Πούτιν για τον Σολζενίτσιν δεν εμπόδιζε τον τελευταίο να κριτικάρει αρκετές φορές κάποιες θέσεις του. Το γεγονός αυτό ωστόσο, όπως υποστηρίζουν άνθρωποι του περιβάλλοντος Πούτιν, τον έκανε να τον εκτιμήσει ακόμα περισσότερο, καθώς, όπως υποστηρίζουν, «ο πρωθυπουργός εκτιμά τους ανθρώπους που λένε ανοικτά τη γνώμη τους, όποια και αν είναι αυτή και όχι εκείνους που τον λιβανίζουν». Οπως συμβαίνει με προσωπικότητες τέτοιου μεγέθους, αρκετές ήταν και είναι οι αρνητικές απόψεις που έχουν καταγραφεί για τον συγγραφέα από αρκετούς συμπατριώτες του. Οσον αφορά το έργο του, σημαντικοί Ρώσοι βιβλιοκριτικοί υποστηρίζουν πως ναι μεν υπήρξε ο διασημότερος Ρώσος συγγραφέας του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, όχι όμως και ο καλύτερος.

Μια μερίδα κόσμου εξακολουθεί να υποστηρίζει πως στην προσπάθειά του να γίνει αρεστός στη Δύση και το κοινό της δεν δίστασε να πουλήσει σχεδόν τα πάντα από την πατρίδα του. Τέλος, ο αντισημιτισμός που τα τελευταία χρόνια είχε κάνει σημαία του έκανε αρκετούς από τους χιλιάδες θαυμαστών του να απορούν. Ωστόσο, στην καρδιά των περισσότερων Ρώσων το όνομά του θα μείνει χαραγμένο ως ενός αγωνιστή, που δεν υποτάχθηκε σε κανέναν ηγέτη και κανένα καθεστώς, μη διστάζοντας να κριτικάρει σκληρά τόσο την Ανατολή όσο και τη Δύση. Χαρακτηριστική είναι η φράση του στη διάρκεια των βομβαρδισμών του 1999 στη Σερβία, με την οποία είχε υποστηρίξει πως δεν διέκρινε ουδεμία διαφορά μεταξύ της συμπεριφοράς του ΝΑΤΟ και εκείνης του Χίτλερ.

Η νεκρώσιμη ακολουθία και ταφή του Σολζενίτσιν θα πραγματοποιηθούν σήμερα στις 09.00 στη Μονή και το κοιμητήριο Ντονσκόι ύστερα από προσωπική του επιθυμία.