Ολγα Σελλα

Οι μετανάστες της πρώτης γενιάς ζουν ήδη πολλά χρόνια στη χώρα μας. Πολλοί ρίζωσαν πραγματικά. Εφτιαξαν οικογένειες, τα παιδιά τους σπουδάζουν και είναι από τους καλούς μαθητές, κάποιοι έχουν ανοίξει δικές τους δουλειές. Ολοι όμως κάτι άφησαν πίσω. Ολοι θα θυμούνται πάντα με ποιον τρόπο πέρασαν τα σύνορα της δικής τους χώρας για να δοκιμάσουν κάτι καινούργιο. Ο Γκασμέντ Καπλάνι ανήκει στους Αλβανούς που πέρασαν τα σύνορα με τα πόδια, γύρω στο 1991 - πάνε δεκαπέντε χρόνια τώρα. Σήμερα είναι 39 χρόνων, έχει τελειώσει τη Φιλοσοφική, έκανε διδακτορικό στο Πάντειο και αρθρογραφεί σε ημερήσια εφημερίδα. Η διαδρομή του ήταν η συνήθης των οικονομικών μεταναστών: άλλαξε πολλά επαγγέλματα (οικοδόμος, λαντζιέρης, περιπτεράς).

Ολες αυτές οι εμπειρίες του, αλλά και τα συναισθήματα που προκάλεσαν (που δεν είναι μόνο προσωπικές) αποτέλεσαν το περιεχόμενο ενός βιβλίου με τίτλο «Μικρό ημερολόγιο συνόρων» (εκδ. Λιβάνης). Είναι ένα διπλής μορφής βιβλίο· με πλάγια στοιχεία είναι όσα συμβαίνουν στη διάρκεια του περάσματος των συνόρων, από τη μια πλευρά στην άλλη. «Είχα ταξιδέψει όλη τη νύχτα με ένα φορτηγό, κρυμμένος πίσω από ένα βουνό με κασόνια. Στη μία το μεσημέρι φτάσαμε στους Αγίους Σαράντα. Ξεκινήσαμε από εκεί γύρω στη μία και μισή με κατεύθυνση τα σύνορα. Ξεκινήσαμε από εκεί στη μία και μισή με κατεύθυνση τα σύνορα. Φτάσαμε περίπου στις τρεις η ώρα. Ο οδηγός και ο συνοδηγός του φορτηγού, όταν είδαν το καραβάνι των ανθρώπων που κατευθυνόταν προς τα σύνορα, αποφάσισαν να παρατήσουν το φορτηγό και να περάσουν και εκείνοι τα σύνορα».

Με όρθια στοιχεία είναι όσα αντιμετώπισε στη νέα πατρίδα που ήρθε να κατοικήσει. «Μία από τις αμαρτίες σου είναι ότι θυμίζεις στους ντόπιους τον παρελθόντα εαυτό τους. Εκείνοι μόλις είχαν αρχίσει να θάβουν όλα αυτά στα άδυτα της λήθης: τον πόνο και την ταπείνωση της ξενιτιάς, το ταλαιπωρημένο πρόσωπο, το χωριάτικο βάδισμα, τη βαριά μυρωδιά του ιδρώτα και του σκόρδου, τον φόβο της πείνας και της πενίας, εκείνο το ανυπόφορο "βρομόξενε", το dreckiger Auslaender στη Γερμανία, το sale race στη Γαλλία, το dirty Greeks στην Αμερική, το svartskallar στη Σουηδία, και άλλα πολλά. Ξαφνικά όμως εμφανίστηκες εσύ, που μοιάζεις με παλιά φωτογραφία τραβηγμένη πριν από πενήντα χρόνια και βάλε».

Είναι μια περιδιάβαση, με ωριμότητα, ωμότητα, ευαισθησία και χιούμορ σ’ ό,τι άφησαν οι μετανάστες από τη μια μεριά των συνόρων και σε ό,τι βρήκαν στην άλλη μεριά της νέας τους πατρίδας.