Αλλη μια ορχήστρα στον αέρα

Ο Σταύρος Ξαρχάκος, σε βαρύ κλίμα, κατέθεσε την αγωνία του, δίνοντας πολιτική διάσταση στο μέλλον της ΚΟΕΜ

Της Ολγας Σελλα

Το βράδυ της Κυριακής ήταν λυρικό και αποθεωτικό για την Κρατική Ορχήστρα Ελληνικής Μουσικής (ΚΟΕΜ), που από την ίδρυσή της, το 1994, διευθύνει ο Σταύρος Ξαρχάκος. Το μεσημέρι της Δευτέρας, το κλίμα ήταν βαρύ, οργισμένο και σφόδρα κριτικό προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, αλλά και την πολιτιστική πολιτική γενικότερα.

Ο συνθέτης Σταύρος Ξαρχάκος, σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις Τύπου που παραχωρεί, αποφάσισε μαζί με τα μέλη του Δ.Σ. της ΚΟΕΜ να τοποθετηθεί πολιτικά, «μιας και το πρόβλημα είναι καθαρά πολιτικό». Για άλλη μια φορά, ακόμα μία ορχήστρα αναγκάζεται να δημοσιοποιήσει τις δυσκολίες της να συνεχίσει τον προγραμματισμό της, για τον απλούστατο λόγο ότι το ΥΠΠΟ δεν καταβάλλει τα υπεσχημένα από τη σύμβαση. Κι ας υπάρχει απόφαση του υπουργού Οικονομικών από τις 29/10/07 για την επιχορήγηση της ΚΟΕΜ με 2 εκατ. ευρώ (περίπου όσα υπολείπονταν από τις ετήσιες επιχορηγήσεις της από το 2005). Το υπουργείο Πολιτισμού έκλεισε άλλες τρύπες με το κονδύλι. Και το προσωπικό της ορχήστρας έχει να πληρωθεί από τον περασμένο Οκτώβριο.

Ο Σταύρος Ξαρχάκος, έχοντας δίπλα του τα μέλη του Δ.Σ. της ΚΟΕΜ, Γ. Παπαδάκη, Μένη Κουμανταρέα και Ανταίο Χρυστοστομίδη, ήταν σαφής, σκληρός και ακραία πολιτικός. Η αλήθεια είναι ότι μας εξέπληξε όλους, γιατί στο κείμενο που μας διάβασε σκιαγράφησε την κατάσταση που όλοι βιώνουμε στο χώρο του πολιτισμού στη χώρα μας. Θεωρεί λοιπόν ότι το ζήτημα της ΚΟΕΜ είναι πολιτικό «για τρεις ουσιώδεις λόγους, που είναι εγγενείς του χαρακτήρα του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Ο ένας αφορά την πολιτική για τον πολιτισμό. Ο δεύτερος τον πολιτικό πολιτισμό –θέμα στο οποία ο πρωθυπουργός της χώρας αρέσκεται να αναφέρεται συχνά– και ο τρίτος στο ήθος της πολιτικής. (...) Ο εκάστοτε υπουργός Πολιτισμού θεωρεί ότι η πολιτική για τον πολιτισμό, εξαντλείται στην ικανοποίηση προσωπικών αιτημάτων, στο μοίρασμα του δημόσιου κορβανά σε διάφορους απίθανους συχνά τύπους που δεν έχουν καμιά σχέση με τον πολιτισμό, στην ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων που θα τους προσπορίσει προσωπικό, οικονομικό ή πολιτικό όφελος, κ.λπ. (...) Η απουσία πολιτικής για τον πολιτισμό σημαίνει μη παραγωγή πολιτισμού».

Η ετήσια επιχορήγησή της τα τελευταία χρόνια ανέρχεται στο ποσόν του 1 εκατ. 760 χιλ. ευρώ. Από το 2005 εκκρεμεί υπόλοιπο επιχορήγησης 3.000.042 ευρώ. Οσο για τα έσοδά της, το ίδιο διάστημα, είναι 1.148.135 ευρώ. Τα υπόλοιπα η ΚΟΕΜ τα έχει δανειστεί ή τα χρωστάει, με αποτέλεσμα τα μέλη του Δ.Σ. να κινδυνεύουν με αγωγές και με φυλάκιση. Αν το ΥΠΠΟ τα θεωρεί υπερβολικά ή έχει άλλες προτεραιότητες, ας κάνει άλλη σύμβαση. Πείθοντας όμως για τις επιλογές και τις προτεραιότητες.

Σκληροί και οργισμένοι ήταν οι καλλιτέχνες που βρέθηκαν χθες δίπλα στον Σταύρο Ξαρχάκο.

Θάνος Μικρούτσικος: «Μπορεί το ΥΠΠΟ να μην έχει όλα τα χρήματα, μπορεί όμως να κάνει αξιολόγηση. Η κεντρική εξουσία τους βασικούς θεσμούς πρέπει να φροντίσει. Τα χρήματα δίνονται, όχι όμως στους θεσμούς. Ο πρωθυπουργός θα έχει μεγάλη ευθύνη αν αφήσει την ορχήστρα να σβήσει».

Μ. Δαμανάκη (βουλευτής ΠΑΣΟΚ): «Να συνεργαστούμε για να υπάρξουν κανόνες στον χώρο του πολιτισμού. Η απουσία κανόνων εξυπηρετεί τον εκάστοτε υπουργό για καλλιέργεια πελατειακής πολιτικής».

Αγνή Μπάλτσα (μεσόφωνος): «Θα ήθελα να ξέρω αν αυτά είναι αποτέλεσμα αδιαφορίας ή άγνοιας. Παρακαλώ πολύ τον υπουργό και τον πρωθυπουργό να το ξανασκεφτούν και ας έχουν το θάρρος να πούνε: Δεν θέλουμε και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε τη λειτουργία της ορχήστρας».

Μαρία Φαραντούρη: «Υπάρχει αντιπνευματικότητα και μιζέρια που μας κάνει απαισιόδοξους. Η ΚΟΕΜ έχει κάνει σπουδαίο έργο και αξίζει να συνεχιστεί για ν’ ακούγεται το εύρος της ελληνικής μουσικής. Εκφράζω κραυγή αγωνίας και θυμό».

Μανώλης Μητσιάς: «Η ΚΟΕΜ είναι ένα κόσμημα για την ελληνική μουσική. Τιμή που συνεργάζομαι».

Λουκιανός Κηλαηδόνης: «Η ΚΟΕΜ δεν είναι 12 μουσικοί, είναι ένα σύνολο που το έδεσε ο Ξαρχάκος. Θα είμαι δίπλα του για ό, τι χρειαστεί».