Του Δημητρη Ρηγοπουλου

Είναι Σάββατο μεσημέρι, παραμονές εκλογών και η πρωινή βροχή έχει δώσει τη θέση της σε έναν ζεστό, σχεδόν καλοκαιρινό ήλιο. Περπατάμε στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου κι εκτός από δύο-τρία σταθμευμένα αυτοκίνητα πίσω από το άγαλμα της Μελίνας Μερκούρη, στην είσοδο του πεζόδρομου, επικρατεί υποδειγματική τάξη. Ανδρες της Ελληνικής Αστυνομίας περιπολούν πεζή, ούτε μισό πούλμαν στην Αμαλίας, ένας - δύο πλανόδιοι μικροπωλητές θα υποχρεωθούν πολύ σύντομα να εγκαταλείψουν τα πόστα τους τρέχοντας. Είναι λίγο σαν να έχεις προσγειωθεί σε ελβετικό καντόνι, τα πάντα αστράφτουν. Δεν θα περάσουν λίγα λεπτά της ώρας και θα λυθούν όλες μας οι απορίες. Στην οδό Μακρυγιάννη, εμφανίζεται μπροστά στα μάτια μας η οικογένεια Καραμανλή. Μια μικρή κουστωδία συνεργατών και προσωπικής ασφάλειας τους ακολουθεί. Κάποιοι χειροκροτούν τον (πρώην) πρωθυπουργό.

Τρεις μέρες μετά, στους ίδιους δρόμους, όλα είναι διαφορετικά. Και δεν εννοούμε την κυβερνητική αλλαγή. Τα τουριστικά πούλμαν έχουν αράξει τεμπέλικα στη λεωφόρο Αμαλίας, αλλά τουλάχιστον δεν υπάρχουν διπλοπαρκαρίσματα. Παράνομα σταθμευμένα αυτοκίνητα (τα περισσότερα μεγάλου κυβισμού) συνωστίζονται στην αρχή της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Τα βράδια, όταν υπάρχει κάποια εκδήλωση στο Μουσείο, η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη. Στην είσοδο του πεζόδρομου και μέχρι το Μουσείο της Ακρόπολης οι μικροπωλητές δημιουργούν μια νοητή γραμμή. Το τουριστικό τρενάκι αποβιβάζει αναψοκοκκινισμένους πελάτες. Η αισθητική της αφετηρίας ξεπερνάει κάθε φαντασία. Για λίγα δευτερόλεπτα νομίζεις ότι είσαι στο Αγκίστρι και περιμένεις το καΐκι. Λίγο πιο κάτω, στην Μακρυγιάννη, μια άμαξα με άλογο ετοιμάζεται για μια ακόμα βόλτα. Μια γυναίκα που μας είχε παρακαλέσει το Σάββατο για μια μικρή βοήθεια είναι πάλι εδώ. Κάποια στιγμή δυσφορείς. Αυτοκίνητα, μηχανάκια, μικρο-αυθαιρεσίες, πλανόδιοι, επαίτες. Αυτό είναι το συνηθισμένο «πακέτο» που παίρνει μαζί του ο επισκέπτης του Μουσείου της Ακρόπολης ή ο απλός περιπατητής τού θεωρητικά πιο ατμοσφαιρικού πεζόδρομου της Αθήνας. Οχι τίποτα διαφορετικό απ' ό,τι συμβαίνει δηλαδή σε ολόκληρο το κέντρο της Αθήνας με τη διαφορά πως εδώ μιλάμε για την καρδιά της τουριστικής Ελλάδας. «Σήμερα έχουμε τέσσερα κρουαζιερόπλοια», λέει χαρούμενος ένας ταξιτζής που έχει σταθμεύσει παράνομα. Οι περισσότεροι τουρίστες δεν θα πάρουν πίσω τους άλλη εικόνα της Αθήνας εκτός από τα λίγα μέτρα που χωρίζουν το πούλμαν τους στην Αμαλίας μέχρι την Ακρόπολη και με ενδιάμεσους σταθμούς τα μαγαζιά της Πλάκας και το νέο Μουσείο. Και σ' αυτά τα λίγα μέτρα έχουμε βαλθεί να τους δείξουμε τον χειρότερο εαυτό μας.

«Φίλε, πρέπει να ξεκαθαρίσουν τι είδους Δημοτική Αστυνομία θέλουν», μου λέει ένας μοτοσικλετιστής της Δημοτικής Αστυνομίας, λίγα λεπτά μετά από μια ακόμα επιχείρηση εκδίωξης μικροπωλητών στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Ολες αυτές οι επιχειρήσεις είναι σαν επαναλαμβανόμενα μονόπρακτα. Κάποια στιγμή εμφανίζονται άνδρες της Δημοτικής Αστυνομίας και σε χρόνο-μηδέν οι πλανόδιοι έχουν μαζέψει την πραμάτειά τους κι έχουν εξαφανιστεί. Θα επιστρέψουν στο ίδιο ακριβώς πόστο πέντε λεπτά αργότερα, όταν οι δημοτικοί αστυνομικοί θα έχουν απομακρυνθεί. «Δεν μας επιτρέπεται σχεδόν τίποτα», συμπληρώνει ένας συνάδελφός του. «Ούτε οπλοφορούμε για να μπορούμε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας σε περίπτωση κινδύνου ούτε καν χειροπέδες δεν έχουμε μαζί μας. Λειτουργούμε αποτρεπτικά και φυσικά δεν φτάνουμε για ολόκληρο το κέντρο της πόλης. Τώρα θα πρέπει να φύγουμε για την Αδριανού κι εν τω μεταξύ η περιοχή γύρω από το Μουσείο θα έχει γεμίσει ξανά μικροπωλητές». Φαύλος κύκλος.

Δεν είναι όλα μαύρα στη γειτονιά του νέου Μουσείου. Πρέπει να είσαι πολύ στενόμυαλος για να μην προσέξεις τη νέα ζωή που μετάγγισαν σε ολόκληρη την περιοχή τα μεγαλοπρεπή εγκαίνια του περασμένου Ιουνίου.

Η οδός Μακρυγιάννη έχει μεταμορφωθεί σ' έναν τυπικά αθηναϊκό πεζόδρομο. Καφέ, εστιατόρια, καταστήματα που απευθύνονται στους πολλούς τουρίστες δημιουργούν μια ζωηρή, ευχάριστη ατμόσφαιρα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Είναι σαφές ότι ο δρόμος βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο. Νέα «στέκια» συνυπάρχουν με παλαιότερα καταστήματα που φέρουν πάνω τους έναν πιο συνοικιακό αέρα. Αν περπατήσεις πέρα από τη «βιτρίνα» της Μακρυγιάννη, οσφρίζεσαι το νέο που έρχεται. Καινούργιες πολυκατοικίες φυτρώνουν δίπλα σε ρημαγμένα νεοκλασικά και συνεργεία, ένα παράξενο δείγμα νέας και παλιάς Αθήνας.

Οι περισσότεροι δρόμοι και τα πεζοδρόμια έχουν τα μαύρα τους τα χάλια, η εικόνα ανακαλεί μνήμες κωμοπόλεων της βαθιάς Ανατολής. Οταν πεζοδρομήθηκε η Μακρυγιάννη κρίθηκε σκόπιμο η ανάπλαση της περιοχής να εξαντληθεί στην ανακατασκευή των πεζοδρομιών ενός τμήματος της οδού Λεμπέση. Αυτά ήταν «ψιλά γράμματα» μέσα στη φούρια των εγκαινίων. Και, φυσικά, απασχολούν ελάχιστα τους μαγαζάτορες της οδού Μακρυγιάννη που τόσα επένδυσαν στη λειτουργία του νέου Μουσείου. Εδώ υπάρχουν δύο ευδιάκριτα στρατόπεδα.

Οι άνθρωποι των καφέ δεν κρύβουν την χαρά τους. Η δουλειά αυξήθηκε, ποιος δεν θέλει να ξαποστάσει ύστερα από τόσες ώρες στην Ακρόπολη και στο Μουσείο; Λιγότερο ενθουσιώδεις οι ιδιοκτήτες των υπόλοιπων καταστημάτων. «Είμαστε στα ίδια με πέρυσι», μας λέει μια κυρία σε κατάστημα με είδη δώρων. Στο ίδιο μήκος κύματος κι ένας συνάδελφός της: «Πολύς κόσμος στον δρόμο, ελάχιστοι μπαίνουν παρ' όλα αυτά. Οι ξένοι δεν ψωνίζουν, οι Ελληνες δυσκολεύονται λόγω οικονομικής κρίσης. Εμείς περιμένουμε αποκλειστικά από τους Ελληνες».