Η γενιά μας έχει ινδάλματα και οράματα

Τρεις νέες ελπιδοφόρες παρουσίες στο τραγούδι, οι Μαρία Λούκα, Δανάη Παναγιωτοπούλου και Νατάσσα Μποφίλιου, μιλούν στην «Κ»

Της Αγγελικης Πουλου

Είναι και οι τρεις κάτω των τριάντα ετών. Οι τραγουδοποιοί Μαρία Λούκα και Δανάη Παναγιωτοπούλου και η ερμηνεύτρια Νατάσσα Μποφίλιου (24, 28 και 24 χρόνων αντίστοιχα), με μουσική παιδεία και κουλτούρα, κάνουν τα πρώτα βήματά τους στη δισκογραφία και στη μουσική σκηνή του τόπου, εκπλήσσοντάς μας θετικά, με ενοποιητικό στοιχείο το καλό σύγχρονο ελληνικό τραγούδι.

Τη στιγμή που όλοι μιλούν για κρίση στη δισκογραφία, που εναγωνίως αναζητούν το καινούργιο, και ενώ τα αστραφτερά talent shows καλά κρατούν, εκείνες αρνούνται την ευκολία της γρήγορης αναγνώρισης, εργάζονται με υπομονή και συστηματικά, στέκονται με σεβασμό απέναντι στους «δασκάλους» τους και με όπλο την ποιότητα και την τρυφεράδα της δουλειάς τους λειτουργούν σαν «παράθυρο ανοιχτό στη λιακάδα».

Ισορροπημένες και απαλλαγμένες από συμπλέγματα, συγκρατημένα αισιόδοξες, καθόλου αδιάφορες και με συγκεκριμένη άποψη για το μουσικό τοπίο, τη γενιά τους, την εξέλιξη των πραγμάτων, έρχονται, σε καιρούς αντιηρωικούς, να μας μιλήσουν για τους ήρωες της καθημερινής ζωής και την αμηχανία της εποχής. Με απλά λόγια, αγνή πρόθεση και καθαρό βλέμμα. Και εμμένοντας στη συλλογική δουλειά, υποδηλώνουν ότι τα ωραία πράγματα φτιάχνονται από ομάδες. Ας τις γνωρίσουμε μέσα από τα δικά τους λόγια...

Οι περισσότεροι τη θυμόμαστε από την τρίχρονη συνεργασία της με τον Μίλτο Πασχαλίδη. Ο «Οίκος αντοχής» είναι η πρώτη αυτοτελής εμφάνισή της στη δισκογραφία, όπου και χρεώνεται εξ ολοκλήρου τους στίχους και τη μουσική. Δέκα αυτοτελείς ιστορίες της πόλης, που αναβλύζουν ειρωνεία και άγρια γλύκα. Δυνατοί και αιχμηροί στίχοι, μινιμαλιστικό περιβάλλον, για δύο πιάνα και φωνή, με ενορχήστρωση που κινείται κυρίαρχα σε τόνους τζαζ. Συνοδοιπόροι της οι πιανίστες Αγγελος Αγγέλου και Παντελής Ραγδάς και ο Βασίλης Βασιλάτος στα κρουστά.

Τίτλος-λογοπαίγνιο, καθώς «λόγω της αντιξοότητας και του αποκλεισμού από τα δοκιμασμένα σχήματα», χρειάζεται, σύμφωνα με τη Δανάη Παναγιωτοπούλου, «να επιμένει κανείς πολύ, να μην απογοητεύεται. Αν αυτή η δουλειά μου έχει ένα έντονο στίγμα, είναι αυτό της πολιτικής τοποθέτησης, με την ευρύτερη έννοια. Δεν είμαι πολύ της μεταφυσικής, προτιμώ να μιλάω για πράγματα που αφορούν όλους μας, από την πραγματικότητα της εργασίας, μέχρι το πώς αλλοιώνονται οι σχέσεις των ανθρώπων. Σήμερα, με όλα αυτά που γίνονται, να λέμε ότι τα πουλάκια κελαηδούν είναι εκτός τόπου και χρόνου».

Είκοσι οκτώ χρονών η ίδια, από όσο βλέπει στην παρέα της, αλλά και γύρω της «στα λίγο πιο “περιθωριακά” πράγματα που γίνονται –παραστάσεις, συγκροτήματα, τρόποι επικοινωνίας– ως γενιά έχουμε ένα χιούμορ που οι μεγαλύτεροι το εκλαμβάνουν ως κυνισμό ή αδιαφορία. Και εμένα με έχουν κατηγορήσει για κυνισμό, ενώ ο τρόπος που προσεγγίζουμε τα πράγματα αποτυπώνει ακριβώς το αντίθετο: Μια διάθεση να μην αποδεχόμαστε τα πράγματα ακριβώς όπως μας τα δίνουν. Παρατηρώ προσπάθειες από ομάδες ανθρώπων που ζυμώνονται, συζητούν, είναι έξω από τις δομές της εξουσίας και χωρίς “κηδεμόνες”».

Για να συμπληρώσει: «Εχουμε περιθώρια αντίδρασης. Εκτός από αυτή την ιστορία που ξεκίνησε με τις παγκόσμιες διαδηλώσεις, υπάρχει η αντιπληροφόρηση, κυρίως μέσα από το Διαδίκτυο και με διάφορα άλλα έντυπα. Ο χώρος της διαμεσολάβησης έχει γίνει πια μονοπώλιο. Πράγματα όμορφα υπάρχουν. Ανθρωποι δεν υπάρχουν για να τα ψάξουν. Αλλά αν περιμένεις να βρεις το καινούργιο μέσα από το γραφείο σου στοιβάζοντας demo σε ένα συρτάρι, είσαι άξιος της μοίρας σου».

Και όσο το αίτημα για το ρηξικέλευθο παραμένει, τόσο αρκετοί καλλιτέχνες αποθεώνουν τον πειραματισμό και την πρωτοτυπία. «Η κλασική διαμάχη μορφής - περιεχομένου. Για μένα, τουλάχιστον, η υπόθεση τραγούδι είναι θέμα περιεχομένου. Το θέμα είναι τι θα πει ο καλλιτέχνης που απευθύνεται σε ένα κοινό. Εκεί υπάρχει ζήτημα να πει κάτι καινούργιο. Και μπορεί να χρησιμοποιήσει από το πιο συμβατικό μέχρι το πιο ακραίο μέσο. Δεν πάσχουμε απ’ αυτό», σχολιάζει.

Tη γνωρίσαμε από τη συμμετοχή της στις συναυλίες του Σωκράτη Μάλαμα. Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε τον πρώτο προσωπικό της δίσκο με τίτλο «Καλημέρα», σε μουσική και στίχους της ίδιας (εξαιρουμένων δύο τραγουδιών), και τον Σωκράτη Μάλαμα ερμηνευτικά παρόντα. Οι δεξιοτέχνες μουσικοί που τη συντροφεύουν στον δίσκο (Δ. Μυστακίδης, Φ. Σιώτας, Δ. Μπασλάμ, Α. Αποστολάκης, Γ. Μπαντούκ Αποστολάκης, κ.ά.), συντελούν στο άκρως ενδιαφέρον αποτέλεσμα, ενώ ο δεξιοτέχνης του μπουζουκιού Μανώλης Πάππος βάζει το δικό του λιθαράκι σε ένα κομμάτι. Οι εξαιρετικές συνεργασίες με τον Σωκράτη Μάλαμα, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Νίκο Παπάζογλου, τον Μίλτο Πασχαλίδη και τον Γιάννη Χαρούλη τα προηγούμενα χρόνια, της έμαθαν, όπως λέει στην «Κ», «τον σεβασμό απέναντι στη δουλειά, τους συνεργάτες και την ίδια τη μουσική. Και ότι τίποτα δεν γίνεται χωρίς συλλογικότητα».

Για το δίσκο της εξομολογείται: «Ως άνθρωπος επιλέγω να πηγαίνω προς το φως. Μέσω του έρωτα και των συναισθηματικών καταστάσεων που ιστορώ στα τραγούδια, προσπαθώ να αγγίξω και κάποια άλλα ζητήματα, όσο μου το επιτρέπουν οι δυνατότητές μου και ελπίζω κάποια στιγμή να το καταφέρω. Από την άλλη, είναι τόσο «πουλημένη» και τραβηγμένη αυτή η ανάγκη να συνυπάρξουμε με τους άλλους, να αγαπηθούμε, να κάνουμε παρέα, που ξεχνάμε να γυρνάμε και λίγο προς τον εαυτό μας και να ανακαλύπτουμε τον πυρήνα μας. Τότε ανακαλύπτουμε και τους άλλους ανθρώπους. Γιατί ουσιαστικά είμαστε ένας πυρήνας διαμελισμένος σε διαφορετικά πρόσωπα».

«Η σημερινή νεολαία είναι η generation Χ, είναι η γενιά της Coca-Cola» εμμέσως πλην σαφώς «διακηρύσσουν» οι κρατούντες. Τι πιστεύει η ίδια; «Κάθε προηγούμενη γενιά έχει να προσάψει πάντα στην επόμενη διάφορα πράγματα. Και σίγουρα μας χαρακτηρίζει η υπερπληροφόρηση, δεχόμαστε ερεθίσματα από παντού και ίσως αυτό μας αποπροσανατολίζει και χάνουμε το στόχο. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουμε ινδάλματα και οράματα», σχολιάζει η τραγουδοποιός που με την παρουσία της αφήνει στίγμα φρεσκάδας στο κουρασμένο –κατά πολλούς– ελληνικό τραγούδι. Εκείνη το υπερασπίζεται απόλυτα: «Επειδή ξαφνικά υπάρχει μια αντιμετώπιση, από τα Μέσα, ενοχοποίησης του λεγόμενου έντεχνου τραγουδιού, την ίδια στάση υιοθετούν και άνθρωποι που το υποστήριζαν από τα γεννοφάσκια του. Υπάρχει έντεχνο τραγούδι, συνεχίζουν να φτιάχνονται πράγματα με τέχνη, γιατί ο όρος αυτό σημαίνει, άσχετα από το πώς έχει εξελιχθεί».

Το καλοκαίρι η Μαρία Λούκα θα κάνει κάποιες συναυλίες-αφιέρωμα στον Μάνο Λοΐζο μαζί με τον Βασίλη Λιδάκη και τον Στέλιο Βοτονάκη και κάποιες δικές της παραστάσεις.

Με σπουδές στο πιάνο και το τραγούδι, φοιτήτρια του Πολιτικού Τμήματος της Νομικής Αθηνών, εμφανίστηκε στα μουσικά πράγματα μαζί με τους συνομιλήκους της Γεράσιμο Ευαγγελάτο (στιχουργός) και τον Κώστα Τσίρκα (συνθέτης) στη Δεύτερη Ακρόαση Νέων Καλλιτεχνών που διοργάνωσε η «Μικρή Αρκτος». Ξεχώρισαν στο συλλογικό άλμπουμ της Δεύτερης Ακρόασης με την «Ασπιρίνη», για να ακολουθήσει τον επόμενο χρόνο η πρώτη ολοκληρωμένη τους δουλειά «Εκατό μικρές ανάσες», αλλά και η συμμετοχή της στον δίσκο του Σταμάτη Κραουνάκη για την ταινία «Πεθαίνοντας στην Αθήνα». Εδώ και ένα μήνα κυκλοφορεί το cd-single «Εν Λευκώ», (στίχοι Γεράσιμος Ευαγγελάτος, μουσική Θέμης Καραμουρατίδης) προπομπός του νέου της δίσκου, που αναμένεται τον ερχόμενο Σεπτέμβριο-Οκτώβριο.

Η βραχνάδα της φωνής, η θεατρικότητα στην ερμηνεία, η αμεσότητα και ποιητικότητα των στίχων, η ζωντάνια και η πληθωρικότητα της, συνεπαίρνουν. Νωπές οι εμφανίσεις της στον «Ιανό» πριν από λίγο καιρό, όπου «στο τελευταίο live έλεγα ότι θα πεθάνω» εξομολογείται τώρα. «Ηταν γεμάτη η αίθουσα και έκανα έξι encore, δε μ’ άφηναν να κατέβω. Και όταν είπα την «Ασπιρίνη» τραγουδούσαν όλοι. Εβαλα τα κλάματα. Το συναίσθημα ήταν εκπληκτικό».

«Εν λευκώ», λοιπόν, ο τίτλος του cd-single… Εν λευκώ ζωή; Παραίτηση; «Δεν είναι πεσιμιστικό τραγούδι. Είναι η ιστορία μιας ολόκληρης ζωής. Μιλά για την ελευθερία να νιώθεις όπως θέλεις, απαλλαγμένος από κόμπλεξ του τύπου “πρέπει να συμπεριφέρομαι όπως οι άλλοι”, “πρέπει να είμαι έγχρωμος όπως οι άλλοι”. Είναι τραγούδι αντίδρασης. Είναι η εποχή μας τέτοια, που δεν νιώθεις πάντα ότι έχεις τα κότσια και το ανάστημα να σταθείς όρθιος και να πεις “αν σ’ αγαπούν να μάθουν να στο λένε, κι αν δε στο πουν να μάθεις να το κλέβεις”. Η εποχή μας είναι το πρόβλημα κι από εκεί πηγάζουν όλα. Δεν μπορείς ν’ αγαπήσεις πολύ, δεν μπορείς να πονέσεις πολύ, γιατί έχεις μάθει να είσαι λίγο αδιάφορος. Και βλέπεις ότι οι άνθρωποι φοβούνται να εμβαθύνουν σε μια σχέση, στη γνώση, στη μουσική» διευκρινίζει. Παρόλα αυτά, αισιόδοξη είναι η ματιά της, όσον αφορά τους συνομιλήκους της: «Πιστεύω στις δυνάμεις μας. Η δική μας η γενιά ή τα παιδιά μας, κάτι θα κάνουμε, θα φέρουμε το καινούργιο. Θα συντελέσουμε στο να πάμε ως κοινωνία ένα βήμα μπροστά».

Στις 9 Ιουλίου ανηφορίζει στο Θέατρο Βράχων, για μία συναυλία του Φεστιβάλ Υμηττού, με τη φιλική συμμετοχή της Αφροδίτης Μάνου.